sobota, 10 sierpnia 2013

Aronia - pogromca wolnych rodników

Krzew odkryto około 300 lat temu na terenie dzisiejszej Kanady i Stanów Zjednoczonych. W XIX w. pojawiła się w Rosji jako okaz w ogrodach botanicznych. Walory zdrowotne owoców aronii odkryto w środkowej Azji, a później w północno-wschodniej Rosji i tam zakładano pierwsze plantacje. Dziś roślina uprawiana jest w wielu krajach, między innymi w Polsce, która stała się jej światowym potentatem.
Jej owoce są cennym surowcem dietetycznym i leczniczym, nieocenionym w profilaktyce wielu chorób cywilizacyjnych. 
W jej skład wchodzą taniny, którym zawdzięcza swój cierpki smak i antocyjany, które dają jej kolor. Aronia jako produkt zdrowotny została odkryta stosunkowo niedawno. Posiada natomiast właściwości lecznicze sprawdzone także badaniami, gdzie okazało się, że właściwości ma podobne do czerwonego wina. Jednakże sok z aronii można pić całkiem bez ograniczeń, w przeciwieństwie do napojów alkoholowych. Badania fitochemiczne wykazały, iż owoce aronii zawierają cukry proste, zwłaszcza glukozę i fruktozę, cukry złożone, głównie sacharozę, kwas jabłkowy i inne kwasy organiczne, antocyjany, pektyny, witaminy B1, B6, C, PP oraz znaczne ilości witaminy P. Czarne kulki owoców aronii są też jednym z najbogatszych źródeł flawonoidów, zawierają też znaczną grupę rzadko spotykanych soli mineralnych i minerałów w tym; dużo manganu, molibdenu, miedzi, boru, jodu i kobaltu. Zebrane owoce zawierają również dużo garbników oraz niezwykle cenne substancje bakteriostatyczne.
Owoce te zawierają bogactwo związków biologicznie czynnych, w tym antocyjanów (ciemnych barwników) mających właściwości przeciwutleniające, a w konsekwencji hamujących procesy starzenia oraz zapobiegających chorobom nowotworowym. Nawet po stukrotnym rozcieńczeniu sok z aronii zachowuje różową barwę, co świadczy o wysokiej zawartości antocyjanów ! Swe terapeutyczne właściwości zawdzięcza bioflawonoidom i rutynie. Te właśnie składniki zapewniają całkiem dobrą kondycję naczyniom krwionośnym, są pomocne w leczeniu chorób krążenia, obniżają ciśnienie krwi, wzmacniają ściany naczyń krwionośnych, przeciwdziałają krwawieniu (np. z żołądka w chorobie wrzodowej). Udowodniono, że wyciąg z tego owocu pozwala dość skutecznie regulować nadciśnienie tętnicze, zapobiega odkładaniu się cholesterolu w ściankach tętnic, oraz chroni przed chorobami serca. Owoce i sok, oraz przetwory z aronii  zapobiegają miażdżycy.
Aronia zmniejsza też napięcie nerwowe i stres.
Ponieważ aronia zawiera antocyjany, czyli związki zwalczające wolne rodniki, (które są też w czerwonym winie typu Cabernet) chroni zdecydowanie organizm przed nowotworami. To jedno z najtańszych źródeł produktów antynowotworowych.  Ma też w składzie wiele ważnych witamin:. A, C, E, P i biopierwiastków, a także błonnik i pektyny, co sprawia, że usprawnia przemianę materii i poprawia gospodarkę tłuszczami.
Antocyjany opóźniają proces starzenia się właśnie dzięki temu, że unieszkodliwiają one wolne rodniki, które to uszkadzają struktury komórkowe organizmu. Antocyjany ułatwiają też przemianę materii, szczególnie gospodarkę tłuszczową organizmu, a także łagodzą dolegliwości w chorobach trzustki i wątroby.
Owoce aronii oczyszczają organizm z toksyn,
Zarówno owoce aronii, jak  i ich przetwory wspomagają  usuwanie z organizmu szkodliwych metali ciężkich, takich jak ołów, które gromadzą się w organizmie z powodu zanieczyszczonego środowiska. Spożywanie przetworów z aronii łagodzi skutki chemio- i radioterapii, szkodliwego promieniowania komputera, uodparnia skórę na promieniowanie UV . Aronia chroni przed przeziębieniami i anginą.
Z tych więc także powodów bardzo wskazane jest wykorzystywanie aronii  w szeroko pojętej profilaktyce wielu chorób, w szczególności tzw. chorób cywilizacyjnych.
Surowe owoce aronii są dość cierpkie i gorzkawe. Świeżo zerwane owoce aronii mają cierpki smak wynikający z zawartości garbników, jeśli jednak przechłodzi się je w lodówce lub spożywa dopiero po kilku dniach, można uniknąć tego nieprzyjemnego posmaku (w miarę dojrzewania owoców rośnie w nich zawartość cukrów a spada zawartość garbników)
Doskonale nadają się natomiast na przetwory (galaretki, dżemy, soki), do kandyzowania albo suszenia. Warto dodawać je do przetworów z innych owoców, np. jabłek czy porzeczek, bo poprawiają smak i dodają koloru (wystarczy 10 % soku z aronii dodane do soku z jabłek, by całość miała wspaniałą purpurową barwę). Można wzorem plemion Indiańskich robić z nich konfiturę do mięs - podobną do żurawinowej czy borówkowej. 
Największą ilość antyoksydantów i rutyny, zawiera świeżo wyciśnięty sok. 
Wzmacniający syrop z aronii dla dzieci od 6 miesiaca życia
Świeże owoce z ewentualnym dodatkiem soku z jabłek, lub czarnej porzeczki umyć, zmielić i dolać ok. 1,5 szklanki wody, pogotować kilka minut. Następnie odcedzić, ewentualnie posłodzić (najlepiej miodem, stewią, lub ksylitolem) i dodawać po łyżeczce, dwie dziennie do herbatki lub soczku.

Sok z aronii na przeziębienie
3 litry wody, 2 kg aronii, 400 świeżych liści wiśni, 0,5 kg cytryn, 2 kg cukru
Najpierw należy aronię przebrać i wypłukać. Następnie wrzucić do garnka warstwami przesypując je liśćmi wiśni. Potem zalać 3 litrami wody, lecz tak by wszystkie owoce były przykryte, jeśli za mało to to dolewamy wody tak, aby aronia była pokryta wodę. Gotujemy aż zacznie wrzeć, a od tego momentu jeszcze przez 20 minut. Po tym należy odcedzić powstały sok do innego garnka i dodać sok z 0,5 kg cytryn, oraz 2 kg cukru. Całość wymieszać do rozpuszczenia cukru, a potem postawić na ogień i zagotować aż do wrzenia. Po takim zagotowaniu sok zabutelkować i pozostawić do wystygnięcia.

Nalewka z aronii
1,5 kg owoców aronii, 1/2 kg cukru, laska wanilii, kawałek imbiru, 1 l wódki 40%, 0,25 l spirytusu 96%
Owoce umyć, osączyć,, usunąć ogonki oraz szypułki. Dodać cukier, wanilię, imbir i zalać alkoholem.
Odstawić w ciepłe miejsce na 3-4 tygodnie. Następnie przecedzić. Po kolejnym tygodniu przefiltrować i przelać do butelek, zakorkować i postawić w chłodzie na pół roku.
         
Linki do stron :