piątek, 25 kwietnia 2014

Nadciśnienie - cichy zabójca

Co drugi Polak ma problemy z nadciśnieniem, z czego ok. 30 % nie zdaje sobie nawet z tego sprawy.
Ciśnienie krwi to siła jej naporu na ściany naczyń krwionośnych. Z jednej strony zależy od siły, z jaką serce toczy krew do naczyń, a zdrugiej od elastyczności tych naczyń. Mierząc ciśnienie, dokonuje się pomiaru dwóch wartości. Pierwszą z nich jest ciśnienie skurczowe - maksymalne ciśnienie w czasie skurczu serca. Drugą - ciśnienie rozkurczowe - najniższe ciśnienie w przerwie między skurczami.
Prawidłowe ciśnienie tętnicze krwi u dorosłej osoby powinno oscylować wokół wartości 120/80 mmHg. Nie powinno przekraczać 135/85 mmHg. Jeżeli po raz kolejny nasze ciśnienie jest zbliżone do wartości 140/90 mmHg albo wyższe należy podjąć regularne leczenie.
Zmieniając sposób odżywiania, możemy obniżyć zbyt wysokie ciśnienie tętnicze krwi oraz zdecydowanie zwiększyć szansę ochrony przed rozwojem choroby.
Głównym celem diety jest zmniejszenie ilości przyjmowanego wraz z pożywieniem sodu a także dbałość o dostateczną podaż potasu, magnezu i wapnia oraz witaminy C.
Przeciętny Polak spożywa 8- 20 g soli dziennie. Nie powinniśmy przekraczać dawki 6 g soli dziennie 
( płaska łyżeczka), jest w niej i tak aż 2400 mg sodu, a organizmowi do sprawnego funkcjonowania wystarczy 575 mg.
Pamiętajmy, że spożywana sól to nie tylko ta, którą sami sypiemy do potraw, ale sól zjadana przez nas wraz z żywnościa przetworzoną ( wędliny, konserwy, sery żółte, pieczywo, kostki bulionowe, koncentraty zup i sosów, chipsy, dania typu fast food, chipsy. przyprawa maggi, sos sojowy.
Sól dodawaną do potraw możemy zastąpić ziołami : majeranek, bazylia, estragon, natka pietruszki, koperek, szczypiorek, lubczyk, szałwia, mięta, melisa, tymianek, czarnuszka. Mdły smak niedosolonych potraw zrekompensują aromatyczne warzywa : czosnek - obniżający ciśnienie krwi, cebula, por, seler, chrzan.
Dla skutecznego leczenia nadciśnienia dycydujące znaczenie ma kontrola ciężaru ciała. Przede wszystkim pozbywamy się nadwagi. Zaczynamy od redukcji tłuszczów, zwłaszcza zwierzęcych oraz słodyczy w naszej diecie.
Na szczególną uwagę zasługują tłuszcze zawierające nienasycone kwasy tłuszczowe z grup omega-6 ( olej z pestek dyni, słonecznikowy, sezamowy, sojowy, lniany, z kiełków pszenicy, orzechy włoskie) i omega-3 ( ryby morskie, olej z siemienia lnianego, glony morskie).
Wartościowym żywieniowo i polecanym przy kłopotach z nadciśnieniem jest olej z nasion konopi, zawierający w idealnej proporcji wielonienasycone kwasy tłuszczowe.
Komponując posiłki, preferujemy warzywa ( pomidory, brokuły, dynię, szpinak) oraz owoce ( morele, banany, winogrona, pomarańcze, grejpfruty, owoce jagodowe, aronię), nasiona roślin strączkowych i orzechy, produkty zbożowe ( ciemny ryż, gruboziarniste kasze, płatki zbożowe, pieczywo razowe). Spośród produktów zwierzęcych wybieramy te, które mają mało sodu. Najniższą zawartością sodu charakteryzują się chude mleko i jego przetwory, kurczak, indyk, pstrąg, łosoś, sandacz. Duże ilości mięsa w posiłkach sprzyjają nadciśnieniu.

Przykładowy jadłospis dzienny przy nadciśnieniu tętniczym :
I śniadanie
- 2 kromki pieczywa pełnoziarnistego skropione oliwą
- jajko na miękko lub jajecznica na parze
- liście sałaty, pomidor
- herbata
II śniadanie
- płatki owsiane na mleku z suszonymi owocami i plasterkami banana
- kawa zbożowa
Obiad
- zupa ze szpinaku
- pstrąg pieczony
- ziemniaki pieczone z tymiankiem
- surówka z sałatyz rzodkiewką, szczypiorkiem i sosem winegret
- woda mineralna niskosodowa
Podwieczorek
- jabłko pieczone z ziarnami słonecznika
- mały jogurt naturalny
Kolacja
- kromka pieczywa razowego z masłem
- sałatka z melona z kurczakiem ( melon, ugotowane mięso z piersi kurczaka, seler naciowy, jogurt grecki)
- herbata ziołowa




źródło : R. Chojnacka, J. Przytuła "Potrawy, które leczą"