wtorek, 4 sierpnia 2015

Jajka - odczarowane zło


W ciągu ostatnich lat jajka miały sporo złej prasy. Były nosicielem salmonelli a ich spożywanie groziło zapchaniem tętnic i wzrostem cholesterolu.

Przyszedł czas by odczarować jajka...
 Sam fakt, że jakiś produkt zawiera cholesterol, nie oznacza jeszcze, że podniesie on jego poziom w organizmie. Wątroba bowiem produkuje taką ilość cholesterolu, jaka jest mu potrzebna - ma wewnętrzny mechanizm regulacyjny.
Jajka zawierają substancję zwaną lecytyną. Lecytyna jest niezbędna dla wszystkich komórek organizmu, stanowi składnik błon komórkowych, jest emulgatorem tłuszczu i cholesterolu, rozbijając je na małe cząstki i zapobiegając osadzaniu się ich na ściankach naczyń. Liczne badania wykazały, że codzienne zażywanie lecytyny redukuje poziom „złego” cholesterolu (LDL), podnosi poziom „dobrego” cholesterolu (HDL) i zapobiega miażdżycy. Lecytyna jest niezbędna w pracy mózgu i serca. Wielonasycone kwasy omega-3 zawarte w jajkach wpływają na równoważenie poziomu cholesterolu.
Jajka to również źródło choliny, która jest niezbędna do prawidłowej budowy i funkcjonowania każdej komórki naszego ciała. Cholina stymuluje rozwój mózgu, bierze udział w metabolizmie cholesterolu, tłuszczów, ma wpływ na pracę wątroby i nerek. Brak choliny hamuje wiele procesów w organizmie. Dostarczanie choliny jest szczególnie ważne w przypadku kobiet ciężarnych. Organizm bowiem nie jest w stanie wyprodukować wystarczającej ilości tej tej substancji. W związku z tym musi być ona dostarczona z pożywieniem.
Jajka dostarczają przede wszystkim protein doskonałej jakości. Jajko jest źródłem pełnowartościowego białka, które jest nam niezbędne do życia. Żółtka zawierają karotenoidy, luteinę i zeaksantynę wspomagające ochronę przed związanymi z wiekiem chorobami oczu, takich jak zwyrodnienie plamki żółtej czy katarakta. Jajka są jednymi z pokarmowych źródeł witaminy D. Zawierają witaminy z grupy B, selen, wapń, żelazo, potas, cynk, magnez, kwas foliowy.Większość wartości odżywczych znajduje się w żółtku jaja, dlatego nie rezygnujmy z jedzenia żółtka na rzecz samego białka, co często zdarza się osobom chcącym się zdrowo odżywiać.
Jajka zawierają śladowe ilości węglowodanów, natomiast dużo białka i dobrego tłuszczu. 
Spożywane jajka gwarantują duże poczucie sytości, dlatego warto sięgać po nie przygotowując śniadanie.Testy przeprowadzone na Pennington Biomedical Research Centre w Luizjanie wśród 20 otyłych ochotników wykazały, że osoby, którym na śniadanie podawano jajka, później odczuwały mniejszy apetyt, dzięki czemu zjadały mniej. Duże jajko zawiera ok. 80 kcal. co również zdecydowanie przemawia na korzyść jajek.
Jednakże pamiętajmy, że na jakość jajek wpływa ich pochodzenie a raczej sposób hodowli i odżywiania kur.
Na każdym jajku można znaleźć ciąg następujących znaków : X-YY-AABBCCDD
X oznacza sposób hodowli kur :
3 - chów klatkowy - najgorszy, gdyż kury żyją w bardzo małych klatkach, nigdy nie widzą słońca, trawy. Klatki są tak małe, że uniemożliwiają kurom obracanie się, czy rozprostowanie skrzydeł. Kurom obcina się dzioby, aby wzajemnie się nie raniły. Aby zapobiec chorobom kurom podaje się antybiotyki. 
2 - chów ściółkowy - różni się od klatkowego tym, że kuru mogą przemieszczać się w ciasnych pomieszczeniach.
1 - chów wolnowybiegowy -kury mogą opuszczać kurnik, do dyspozycji mają grzędy, kąpiele w piasku, karmione są paszą
0- chów ekologiczny- kury żyją na wolnym wybiegu, karmione są trawą, ekologiczną karmą bez dodatków chemicznych. Mają możliwość skubania dżdżownic, kąpieli w piasku. Ich jajka są najbardziej wartościowe. 

YY - to symbol kraju, z którego pochodzą jajka
AABBCCDD - wskazuje na producenta jajek 
AA - kod województwa
BB - kod powiatu
CC - kod zakresu działalności
DD - kod firmy

Kiedy już kupimy jajka od "szczęśliwych " kur to pamiętajmy, że najzdrowsze to te przyrządzone w koszulkach, gotowane na miękko, sadzone. W cieknącym żółtku jest najlepiej przyswajalna lecytyna.
Unikajmy długiego gotowania jajek. Zbyt długie gotowanie jajka sprawia, że wokół żółtka pojawi się zielonkawa otoczka w wyniku reakcji siarki z żelazem. Takie jajka tracą wiele cennych składników i są ciężkostrawne.

Reasumując; Jeśli tylko nie mamy problemów z cholesterolem i spożywamy równocześnie wiele warzyw oraz owoców, a mniejsze ilości mięsa, możemy sobie pozwolić nawet na 2-3 jajka dziennie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) dopuszcza jedzenie do 10 jajek tygodniowo. Ale uwaga -wszystkich . Czyli również tych, które spożywamy  wraz z makaronami, ciastami czy sosami, panierkami